Dossiers - C2000

Kerninformatie: Met de slogan ´Snel, eenvoudig en betrouwbaar. C2000, een landelijk dekkend netwerk, laat hulpverleners snel, eenvoudig en betrouwbaar onderling en met de meldkamer communiceren´, werd tussen 2003 en 2006 de digitale communicatie techniek bij de brandweer in Nederland ingevoerd.

Inmiddels klaagt meer dan de helft van alle brandweerkorpsen in Nederland over de betrouwbaarheid van het onderlinge portofoonverkeer tussen bevelvoerder en manschappen. Deze valt op willekeurige plaatsen, tijdstippen en afstanden uit.

Wij werken zelden of nooit onder 'ideale omstandigheden'. Wij willen daarom voor onze eigen veiligheid en die van de burger, in heel Nederland een betrouwbaar communicatiesysteem met robuuste communicatiemiddelen, uitgevoerd met minder en grotere knoppen, die ook onder moeilijke en extreme omstandigheden betrouwbaar blijven.

VBV standpunt: De VBV stelt zich al een jaar op het standpunt dat de DMO functie buiten dienst moet worden gesteld. De wetenschap dat deze apparatuur niet in alle gevallen volledig betrouwbaar is en kan leiden tot levensgevaarlijke situaties zoals in New York en in Nederland is hiervoor de reden. Hierin wordt de VBV gesteund door de resultaten van de ledenraadpleging die ronduit onthutsend was. In een aantal gevallen heeft het onbetrouwbare porto-portosysteem wellicht een bijdrage geleverd heeft aan in-adequaat en onveilig functioneren voor de burger en brandweerman. Wij roepen dan ook de bestuurders op dit advies onmiddellijk te volgen en tijdelijk analoge systemen aan te schaffen of huren.

Dossierhouder: Ronald Kraan, bestuurslid VBV, te bereiken op zijn emailadres. Telefonisch doordeweeks bereikbaar op 06-51341781.

Laatste nieuws: 29 Juli 2011 - Personeel hulpdiensten opnieuw ongerust over C2000

Tussen 2003 en 2006 zijn de brandweerkorpsen in Nederland overgestapt op het digitale communicatiesysteem C2000. Vanaf de start verloopt het gebruik van dit systeem niet bepaald zonder problemen. Om deze reden is een dossier aangelegd. Dit kunt u per item raadplegen door te klikken op de betreffende verwijzing.

Dossier C2000

In dit dossier worden kritische kanttekeningen geplaatst bij de het functioneren van C2000 vanuit de Brandweer. Er zijn hier geen relaties gelegd naar de andere operationele diensten zoals Politie en Ambulancedienst.
De kanttekeningen gaan voornamelijk over het functioneren van de objectportofonie in de zogenaamde DMO (Direct Mode Operation) functie. Zijdelings komen TMO (Trunking Mode Operation) en zaken als de P2000 pagers aan de orde. Lees hier een artikel uit het blad Brand & Brandweer dat in eenvoudige bewoordingen aangeeft welke problemen de korpsen momenteel ondervinden.

De bedoeling van dit dossier is dat er snel verbeteringen worden aangebracht en met de intentie om de veiligheid van het brandweerpersoneel te vergroten en ongelukken te voorkomen. Bovendien blijkt uit dit type grootschalige aanbestedingen, die op een of andere manier, vrijwel los van de werkvloer in de steigers worden gezet en worden uitgevoerd. Daarbij is functionaliteit kennelijk geen eerste prioriteit geweest en is ondergeschikt geraakt aan 'targets' en bestuurlijke druk. Daar ligt volgens de VBV ook een uitdaging om bij volgende projecten van deze orde eerst eens goed de baten (grootschalige inkoop) tegen de lasten (bureaucratie en indirecte kosten) af te wegen voordat er gestart wordt met een dergelijke onomkeerbaarheid.

Zoals altijd bij grootschalige landelijke projecten kun je achteraf constateren dat er het nodige valt op te merken. Of dat niet het geval zou zijn geweest als zo'n project meer gestuurd zou worden vanuit de gebruiker, blijft natuurlijk de vraag. Vaststaat wel dat grootschalige inkoop van mobiele apparatuur zoals portofoons, mobilofoons en pagers geleid ook heeft tot onnodig toegenomen ingewikkeldheid en bedieningsongemak, zelfs onveiligheid.

De VBV zal zich blijven inspannen voor het gebruik van betrouwbare communicatieapparatuur, één van de pijlers van het brandweerwerk.

Waarom C2000?

Het huidige C2000-netwerk vervangt de ongeveer honderd verouderde analoge netwerken die de hulpdiensten voorheen gebruikten. Via deze analoge netwerken was multidisciplinaire communicatie (tussen de verschillende hulpverleningsdiensten onderling) bijzonder lastig. C2000 is een landelijk dekkend en uniek communicatienetwerk. Als enig land in de wereld heeft Nederland al haar hulpverleningsdiensten geïntegreerd op één netwerk. De spraak van C2000 is van zeer hoge kwaliteit, ook in situaties met veel achtergrondlawaai komt de hulpverlener nog helder door in de meldkamer. C2000 kent een landelijke dekking buitenshuis van minimaal 95%. Dat komt er in de praktijk op neer dat een hulpverlener, waar dan ook in Nederland, buiten altijd in staat is om te communiceren. De binnenhuisdekking, essentieel in veel situaties, was echter nooit een functionele eis in de opbouw van het netwerk.

‘PROJECTBEHEERSING C2000 WAS ONDER DE MAAT!’

Zo luidde op 17 juni 2003 de kop van het persbericht over een vernietigend rapport van de Algemene Rekenkamer. De Tweede Kamer verzocht de Algemene Rekenkamer om een onderzoek in te stellen naar het C2000 project. Lees hier het rapport. De grote vraag is of men van dit rapport geleerd heeft of dat de mammoettanker van het project gewoon haar weg vervolgd heeft. Een vraag voor Tweede Kamerleden.

Gevaarlijk, of dé norm?

Bijna 6 jaar later lijkt het wederom tijd om de digitale communicatietechniek, de ‘levensaders’ van een veilige hulpverlening, onder de loep te nemen. Aanleiding hiervoor vormen verschillende klachten uit het brandweerveld over het gebruik van de digitale C2000 portofoon, met name de objectcommunicatie, dus de communicatie tussen brandweerlieden onderling, zou ernstig te wensen over laten.

De reacties uit het brandweerveld roepen nog meer vragen op: naast problemen in 16 regio's, maken tenminste 34 brandweerkorpsen in Nederland geen gebruik, of hebben het gebruik gestaakt van de Direct Mode Operation (DMO) functie van de C2000 portofoon, waaronder brandweer Ede, die het gebruik zelfs als levensgevaarlijk omschrijft. (lees hier het krantenartikel) De Nederlandse Vereniging voor Brandweer en Rampenbestrijding (NVBR) daarentegen koestert C2000 als dé norm. De werkvloer wil echter maar één ding: blindelings kunnen vertrouwen op hun communicatiemateriaal.

Voor de Vakvereniging Brandweer Vrijwilligers (VBV) staat eigen veiligheid voorop en adviseert haar leden derhalve hun C2000 apparatuur zo snel mogelijk te onderwerpen aan uitgebreide praktijkproeven in gebouwen in lokale omgeving en bij de geringste twijfel de korpsleiding hiervan schriftelijk in kennis te stellen. Parallel daaraan zal de VBV op zeer korte termijn een grondig onafhankelijk onderzoek vragen naar de geconstateerde problemen met deze communicatieapparatuur en daarbij de nadruk leggen op de vraag hoe dit zover heeft kunnen komen. In de Tweede Kamer zijn de vragen van Attje Kuiken (PvdA) en Leatitia Griffith (VVD) over het functioneren van C2000, beantwoord door de Minister van BZK, Dr. Guusje ter Horst.

Problemen in Ede niet uniek

Uit verschillende reacties uit het land blijkt dat de brandweer in Ede absoluut niet de enige is met problemen rond C2000 randapparatuur en dat de problemen ook niet nieuw zijn. In zowel het onderzoeksrapport over de brand in het cellencomplex Schiphol - Oost (pagina 37 en 94) als ook het rapport ‘Verkennend onderzoek naar brand De Punt’ (pagina 17) worden haperende verbindingen met C2000 apparatuur benoemd.

Of dit een TMO probleem was en/of een DMO is niet geheel helder. Bij de Schipholbrand lijkt het een zendmast geweest te zijn en bij de brand in De Punt, een porto-porto verbinding die niet leek te functioneren. Of er in het laatste geval een directe relatie ligt, weten wij niet echter vaststaat dat er tijdens de inzet en reddingspogingen 5 portofoons plotseling weigerden.

Overigens blijkt uit een evaluatierapport van een multidisciplinaire oefening op 10 november 2005, gehouden op Airport Groningen/Eelde, gelegen op een steenworp afstand van De Punt, dat ook toen sprake was van verbindingsproblemen met C2000 apparatuur.

Op 8 januari 2004 besteedde het TV programma Zembla uitgebreid aandacht aan de gebreken rondom C2000. Naast politie en ambulancediensten gaf ook de brandweer aan dat ondanks grote gebreken ‘the point of no return’ ruimschoots gepasseerd was en het project zo snel mogelijk afgerond zou moeten worden. De vraag dringt zich nu op of de apparatuur eigenlijk bij de brandweer als objectcommunicatiemiddel in gebruik had mogen worden genomen?

Een projectleider C2000 in de Veiligheidsregio Utrecht (VRU) adviseerde vijf jaar geleden de digitale portofoons niet in gebruik te nemen. Volgens hem kon er geen discussie over bestaan: uit tests blijkt dat de analoge apparatuur beter functioneert dan de C2000-exemplaren.

Quick Scan NVBR

De NVBR heeft in de afgelopen maanden een Quick Scan gedaan onder alle 25 brandweerregio's. Deze inventarisatie levert voor hen (hier citeren wij het rapport) "een dermate gevarieerd beeld, dat geen éénduidige conclusie te trekken is voor alle brandweerregio’s over het gebruik van DMO digitaal of analoog voor de dekking in/onder objecten.

Wel is duidelijk dat het merendeel van de regio's aangeeft problemen te ondervinden met objectportofonie in DMO modus en dat dit op landelijke schaal onrust veroorzaakt. Regio’s zouden baat hebben bij een onafhankelijk onderzoek op landelijke schaal, dat gericht is op het inzicht krijgen in (a) de omvang en aard van de problematiek en (b) onafhankelijk vergelijkend onderzoek tussen prestaties analoog en digitaal en (c) indien nodig en mogelijk onderzoek naar de technische mogelijkheden om DMO te verbeteren" aldus de conclusie van de inventarisatie van de NVBR.

Onze collega branche-organisatie heeft het Ministerie van BZK nader onderzoek aanbevolen om duidelijkheid te scheppen in de ontstane onrust. Lees hier de brief hierover. Zij stellen zich op het standpunt dat C2000 het netwerk is, ook voor de onderlinge communicatie van portofoon naar portofoon. Dit ondanks de berichten en signalen dat dit levensgevaarlijk kan zijn voor de veiligheid van eigen personeel en bovendien voor een adequaat optreden in het belang van burger en bedrijfsleven zeker ernstig kan belemmeren. Berichten gaan of kunnen gewoon verloren gaan en bereiken niemand, of slechts een deel van de manschappen. Neem hier kennis van de inventarisatie en de opvattingen van de NVBR over deze problematiek.

Vragen naar de bekende weg?

Zijn deze problemen dan nu pas bekend of zijn die al langer bekend? De VBV heeft een inventariserend (web)onderzoek naar relevante documenten gedaan en daaruit blijkt dat men reeds jaren op de hoogte is van de DMO-problematiek en daar kennelijk nog geen passende oplossing voor heeft gevonden.

In de periode van februari tot oktober 2001 zijn er verschillende testen uitgevoerd, waaronder de Proef in de Proef (PIP) in de pilotregio Amsterdam-Amstelland. Hier werd beoordeeld of het systeem in aanleg geschikt was voor de OOV-diensten en werden ervaringen opgedaan die de landelijke uitrol moesten bespoedigen. Tijdens de PIP is door de opdrachtgever aan de projectleiding aanvullend gevraagd soortgelijke proeven in Engeland en België te bezoeken en te verwerken in de eindrapportage.

Reeds in 2001 kwamen de eerste berichten naar buiten van een slechte ontvangst van portofoon naar portofoon. De jaren daarop verschenen herhaaldelijk berichten zoals eerder genoemde Zembla-uitzending die allen duidden op het kunnen ontstaan van levensgevaarlijke situaties doordat brandweerlieden (gedeeltelijk onderlinge) berichten misten. Ook uit het buitenland.

Dat roept de vraag op naar de reden van het negeren van dit soort feitelijkheden. Op de keper beschouwd, is DMO het communicatiehart voor een adequaat optreden voor de burger en voor de veiligheid van de optredende brandweerlieden. Daarmee bedoelen wij dat het bij het operationeel optreden ter plaatse altijd aankomt op de onderlinge verbindingen om snelle en adequate acties af te stemmen, te coordineren en elkaar te versterken dan wel te redden.

De VBV gaat niet deelnemen aan het nu gestarte onderzoek van het Ministerie van BZK, IOO&V en de NVBR. Het is vragen naar de bekende weg. De reden daarvan is dat de omstandigheden over het mogelijk en onverwachte falen van de DMO-module (objectcomminicatie) al langere tijd bekend zijn. Binnen een week zou een dergelijk overzicht en rapport gereed kunnen zijn. Alle gegevens zijn bekend en daar verandert niets aan.

De antwoorden van de Minister van BZK zijn voor de VBV erg onbevredigend. Immers een breed in het land bekend probleem, is kennelijk niet bekend bij haar. Buitengewoon riskant dat de minister in haar antwoorden de suggestie oproept dat het wel meevalt en dat het veld desondanks over moet gaan op de digitale DMO functies. Soms vraag je je weleens af hoe het toch komt dat dit soort antwoorden, die zo ver weg staan van de werkelijkheid, gegeven kunnen worden. Daarmee breng je niet alleen een minister onnodig in moeilijkheden maar bovendien, veel belangrijker, negeer je feitelijk een echt probleem voor de burger en de optredende brandweerlieden waar een gehele sector mee worstelt, dat kan toch nooit de bedoeling zijn.

Buitenland

Ook in het buitenland ondervind men de nodige problemen met digitale portofoons. Fire Department New York (FDNY):

"Op 14 maart 2001 neemt de brandweer van New York nieuwe digitale portofoons in gebruik. Al gauw klagen verschillende brandweerlieden over haperend berichtenverkeer en verzoekt het hoofd repressieve dienst van FDNY op 16 maart alle bevelvoerenden om de klachten direct te rapporteren. Hierop volgt een ware vloedgolf aan uiteenlopende klachten.

Op 19 maart raakt brandweerman Luke Healy tijdens de bestrijding van een brand in het stadsdeel Queens, in zware problemen en roept middels zijn nieuwe portofoon minstens 7 keer om hulp. Deze hulpverzoeken worden op verschillende plekken in de wereldstad ontvangen, maar de collega’s in de directe omgeving van het brandobject horen niets. Met veel geluk ontsnapt Healy aan de vuurdood. Op 22 maart 2001, 8 dagen na ingebruikname worden de digitale portofoons weer uit roulatie genomen....

Op 10 april 2001 volgt een onderzoek naar de twijfelachtige omstandigheden waaronder de portofoons in New York in gebruik zijn genomen (Lees hier het -Engelstalig- onderzoekverslag) De opzienbarende uitkomsten bereiken ook Europa en op 17 april 2001 wordt in Engeland een nieuwsartikel gewijd aan de zorgen over haperende communicatieapparatuur. Want ook in Engeland staat men aan de vooravond van de invoering van 'Airwave' de Engelse equivalent van C2000. In het betreffende artikel wordt door een Nederlandse commandant gewaarschuwd dat de DMO problemen uit New York ook in Europa kunnen optreden en zet daarmee de Engelse opinie over de digitale communicatie in de OOV wereld op scherp, behalve in Nederland. Juist in deze periode wordt C2000 aan allerlei testen onderworpen, maar blijven de bevindingen in New York om onverklaarbare redenen volledig buiten beschouwing.

Bij onze Oosterburen gaat men ook over op digitale communicatie voor alle hulpdiensten. Nog voordat daar goed en wel de aftrap wordt gegeven, worden de verwachte problemen 14 oktober 2008 uitgebreid belicht in een TV programma. Het programma lijkt verdacht veel op de uitzending van Zembla op 8 januari 2004. De invoering van de zgn 'Behördenfunk' komt landelijk in opspraak.

Eigen onderzoek

Overigens start de VBV een eigen onderzoek onder haar achterban om te weten hoe het er in het land voorstaat in aanvulling op de reeds verbijsterende resultaten van de 'Quick Scan' van de NVBR. Op 19 september 2009 is de Vakgroep C2000 van de VBV voor het eerst bijeen geweest en heeft heldere standpunten geformuleerd. (lees hier het verslag) Deze standpunten zullen als leidraad worden gebruikt voor het te volgen beleid van het bestuur.

Verder heeft het bestuur van de VBV de opvatting dat er een nog veel belangrijker onderzoek zou moeten komen met de titel: "Hoe heeft het zover kunnen komen?". Het kan toch immers niet zo zijn dat terwijl dit probleen al jaren bekend is dat dit via het afhaken van het korps van Ede en een radioprogramma op de politieke en bestuurlijke agenda moet komen? Waar is de relatie nog tussen het management met de achterban?

Is dit het voorland van de lokale korpsen en opnieuw een bewijs dat grootschalige landelijke projectorganisatie en de komende opschaling van de lokale korpsen naar regionale brandweren standaard te maken krijgen met een losgezongen werkelijkheid? De VBV hoopt het beste maar vreest nog het ergste.

Nog een voorbeeld: pagers

In het najaar van 2003 blijkt uit proeven dat er ook problemen zijn met de P2000 pagers.(lees hier het persbericht) De problemen hadden vooral betrekking op gemiste oproepen en de beperkte robuustheid. Helaas resulteert het 'harde werk' van de projectdirectie niet in een betere pager voor het brandweerveld. Als in het voorjaar van 2006 wederom een aantal brandweerkorpsen hun ongenoegen kenbaar maakt, krijgt de NVBR de opdracht om de problemen te inventariseren. (lees hier een persbericht over de problemen in 2006)

De nieuwe pagers bleken echter ook nog steeds niet geheel aan de dekkingseisen te voldoen. Na diverse aanpassingen is een vervangende pager van het type Infostream X3 aangeboden. In het voorjaar van 2006 werden alle pagers omgeruild. Inmiddels zijn ook deze pagers in veel korpsen in de prullenbak belandt en mogen we van nog geluk spreken dat er geen verwijderingsbijdrage op werd geheven.

Daarnaast moeten de nieuwe pagers uitgelezen worden. Het alarmbericht verschijnt in een display. Is dus eerst ingetypt door de centralist die de noodmelding in ontvangst neemt en verschijnt dan met een begeleidend alarmsignaal op het beeldscherm. Eerder was het zo dat er het alarmbericht via een gesproken woord aan de Brandweer Vrijwilligers werd doorgegeven. De centralist activeerde meteen de pagers waarna hij twee of driemaal het uitrukbericht insprak en de Brandweer Vrijwilliger het kon horen.

Het uitlezen van alarmberichten is al vanaf het begin gevaarlijk geweest. Gewoon onderweg met de auto, gaat de pieper af en ja hoor je pakt je pieper, blijft rijden en probeert tegelijkertijd uit te lezen. Of 's nachts als je slaapt: eerst licht aan, bril op, lenzen in en dan pas lezen. Wat gebeurt er, men gaat er vanuit dat het een spoedmelding is en gedraagt zich als zodanig thuis en op weg naar de kazerne.

Kortom: hebben de eindgebruikers wel een doorslaggevende stem gehad in de keuzen van de nieuwe digitale pager? Inmiddels moeten wij hier grote vraagtekens bij zetten en loopt de schade van vroegtijdige vervanging in de miljoenen euro's.

Het bestuur heeft aan de NVVK OBO groep gevraagd met een advies te komen over de gebruikersvriendelijkheid van de huidige generatie pagers met bijzondere aandacht voor de gesignaleerde veiligheidsaspecten.

Standpunt VBV

De VBV stelt zich al een jaar op het standpunt dat de DMO functie buiten dienst moet worden gesteld. De wetenschap dat deze apparatuur niet in alle gevallen volledig betrouwbaar is en kan leiden tot levensgevaarlijke situaties zoals in New York en in Nederland is hiervoor de reden. Hierin wordt de VBV gesteund door de resultaten van de ledenraadpleging die ronduit onthutsend was. In een aantal gevallen heeft het onbetrouwbare porto-portosysteem wellicht een bijdrage geleverd heeft aan in-adequaat en onveilig functioneren voor de burger en brandweerman. Wij roepen dan ook de bestuurders op dit advies onmiddellijk te volgen en tijdelijk analoge systemen aan te schaffen of huren.

Problemen C2000 uitgebreid in radioprogramma's ARGOS en BNR Nieuwsradio

ARGOS, een VPRO radioprogramma met journalistiek speurwerk naar opmerkelijke achtergronden bij het nieuws, of zaken die nieuws zouden moeten zijn, stelde een onderzoek in naar de C2000 problemen. De resultaten zijn onthutsend en schokkend; namelijk de objectdekking is levensgevaarlijk onbetrouwbaar. In het Argos radioprogramma van 11 april 2009 wordt dit mede onderstreept door Ira Helsoot, Cor Blankendaal en Ronald Kraan. Ronald Kraan heeft namens de VBV meegewerkt aan de uitzending.
Aansluitend was er een interview met Attje Kuiken, lid van de Tweede-Kamerfractie van de PvdA en woordvoerdster voor de Brandweer en Veiligheidsregio's en Cees van Beek, onze voorzitter. Zowel Attje Kuiken als ook Leatitia Griffith, lid van de Tweede-Kamerfractie van de VVD, hebben over dit onderwerp vragen gesteld aan de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties die inmiddels ook zijn beantwoord.
Ook BNR Nieuwsradio bestede aandacht aan het onderwerp en interviewde onze voorzitter Cees van Beek.

C2000 faalde na crash van vliegtuig bij Schiphol

Volgens de Inspectie Openbare Orde en Veiligheid (IOOV) werkte C2000 niet goed na de crash van een Turkish Airlines-vliegtuig bij Schiphol op 25 februari 2009 (lees hier het IOOV rapport). Hulpverleners konden vaak geen verbinding krijgen. Daardoor moesten ze met hun mobiele telefoon gaan bellen. Een eerste globale analyse van de communicatieproblemen met C2000 laat zien dat het beperkte aantal (elf) gespreksgroepen op de lokale C2000-mast zonder nadere gebruiksmaatregelen (selectief gebruik van mobilofoons, geen of nauwelijks gebruik van portofoons) bij een dergelijke ramp met zoveel diverse C-2000-gebruikers niet goed kan functioneren.
"We gaan de gebruikersdiscipline aanpakken,’’ zegt woordvoerder Frank Wassenaar van het ministerie van Binnenlandse Zaken en er komt een onderzoek naar mogelijke technische tekortkomingen van het C2000-systeem, dat gebruik maakt van 480 masten in het hele land. De VBV stelt na aanleiding van deze berichten wederom dat betrouwbare communicatieapparatuur de 'levensaders' vormen van ons operationeel optreden.

Problemen in het TV nieuws

Het RTL4 nieuws van 27 juni 2009 besteed uitgebreid aandacht aan de problemen. De heer Don Berghuijs, directeur Veiligheidsregio Rotterdam Rijnmond stelt in het RTL 4-interview het volgende: "Professioneel optreden houdt rekening met omstandigheden, mogelijkheden en beperkingen". Met andere woorden: met het falen van een essentiële veiligheidsvoorziening als verbindingen moet je gewoon rekening houden. In een nieuwsbericht geeft de VBV aan dat het 'gehannes' met C2000 lang genoeg heeft geduurd.

Op 24 juli 2009 komt het NOS journaal met nieuws over C2000. Ditmaal dient de Quick Scan van de NVBR als basis voor de uitzending en als input voor verder onderzoek door BZK. Een woordvoerder van de NVBR laat verder weten dat er niet of nauwelijks gevolgen voor de veiligheid zijn; "Brandweermensen zijn op veiligheid getraind. Als ze geen contact kunnen leggen, lopen ze naar buiten. Het is vooral een geval van inefficiëntie.”

Op zaterdag 5 september 2009 doet de directeur van de veiligheidsregio Rotterdam Rijnmond, dhr. Don Berghuijs, er nog een schepje bovenop en geeft commentaar op problemen met C2000 tijdens een uit de hand gelopen evenement in Hoek van Holland en het drama op Koninginnedag in Apeldoorn. In het NOS journaal legt hij de "Zwartepiet" bij de hulpverleners die naar zijn mening de apparatuur verkeerd gebruiken.

De heer Berghuijs, die namens verantwoordelijk minister Ter Horst het onderzoek naar C2000 leidt, heeft destijds een belangrijke rol gespeeld in de keuze voor C2000 en de eisen die aan het systeem gesteld zijn. Daarmee kan er dus absoluut geen sprake kan zijn van voldoende onafhankelijkheid van de heer Berghuijs rondom C2000, te meer omdat hij in het NOS journaal zijn opvattingen/conclusies t.a.v. de problemen al klaar lijkt te hebben. Dit maakt de heer Berghuijs een ongeloofwaardig onderzoeker naar de problemen rond C2000. De VBV vindt het onbegrijpelijk dat de minister van BZK de heer Berghuijs heeft gevraagd dit belangrijke en noodzakelijke onderzoek uit te voeren.
Verschillende kamerleden hebben de minister om opheldering gevraagd. De minister heeft de kamer vervolgens per brief geïnformeerd.

Op 27 september komt het televisieprogramma Zembla met een uitzending over 'De Ramp C2000'. De titel zegt al veel over de inhoud. De VBV heeft ook medewerking verleend aan het programma. De problemen die de brandweer ondervindt met C2000 apparatuur in de DMO modus, komen helaas nauwelijks aan bod. Het programma maakt wel veel los in het land. Volgens HP De Tijd heeft nu minister Ter Horst ook een probleem.

Alle problemen die geconstateerd zijn bij grootschalige evenementen, de binnenhuisdekking, congestie van het netwerk, kennis over het gebruik van C2000, beschikbaarheid van frequenties en knelpunten bij de capaciteit zullen worden onderzocht door de expertgroep. In december 2009 moet deze groep haar eindrapport presenteren. Voor het onderzoek naar de problemen rond de DMO functionaliteit is ook een klankbordgroep ingesteld, waarin ook de VBV gevraagd is om te participeren.

Daarop heeft de VBV verschillende keren met ambtenaren van het Ministerie van BZK gesproken over de samenstelling en de onafhankelijkheid van de functionarissen in de onderzoeken naar de problemen met C2000, en in het bijzonder de Direct Mode Operation (DMO) functionaliteit in de C2000 randapparatuur. Volgens de VBV moet onafhankelijk onderzoek boven elke twijfel zijn verheven.

Wij hebben op 16 oktober 2009 een brief hierover aan het Ministerie verzonden en onze zorgen schriftelijk kenbaar gemaakt. In deze brief vroegen wij garanties voor de onafhankelijkheid. Het antwoord van BZK op onze brief gaf het bestuur van de VBV niet voldoende vertrouwen in het onderzoek zoals dit is opgezet en nu verloopt. De VBV heeft zich dan ook met ingang van 13 november 2009 teruggetrokken uit de klankbordgroep DMO - onderzoek en de klankbordgroep C2000 en heeft dit besluit per brief aan het ministerie van BZK medegedeeld. Daarmee is de VBV niet meer betrokken bij de processen rond het onderzoek naar DMO en C2000 en de daaruit voortvloeiende oplossingen.

C2000 Hoorzitting in Tweede Kamer

De Tweede Kamer deed 19 november 2009 onderzoek naar de problemen met C2000 via een zogenaamde hoorzitting, waarin alle betrokken partijen worden bevraagd door Kamerleden. Door zich uitgebreid te laten informeren over het functioneren van C2000 kregen zij een beeld van waar het nu aan mankeert met dit systeem, dat ruwweg één miljard euro heeft gekost en nu 'ineens' niet werkt tijdens grootschalige incidenten. Denk daarbij aan de poldercrash met het toestel van Turkish Airlines, de aanslag op de koningin in Apeldoorn en de rellen tijdens het strandfeest in Hoek van Holland, geen grote rampen maar voldoende ellende om de partner in nood, de 'levenslijn' in de vorm van betrouwbare communicatiemiddelen, 'het zwijgen op te leggen'. Welke gevolgen echte rampen op het functioneren van C2000 zullen hebben, laten we voorlopig maar even in het midden.

Ook de problemen met de DMO bij de brandweer kwamen aan bod; immers er kunnen levens van afhangen. Niet alleen van de burgers maar ook van de optredende brandweermensen. C2000 dossierhouder Ronald Kraan vroeg zich hardop af waarom de brandweer in Nederland in 2009 nog steeds met levensgevaarlijke DMO problemen kampt terwijl die al in 2001, lang voor de landelijke uitrol van C2000, bekend waren.

De VBV had zich goed voorbereid op de hoorzitting. In samenwerking met onze Vakgroep C2000 werd een gespreksnotitie opgesteld en werd een antwoord geformuleerd op een 16 tal vragen van de Kamerleden.

Tijdens de hoorzitting stelden Kamerleden vragen en werden de genodigden verzocht antwoord te geven en hun standpunt kenbaar te maken. Hiertoe waren de 21 genodigden, verdeeld in drie clusters. De VBV was ingedeeld in het tweede cluster, waarin vooral vakorganisaties hun standpunten konden toelichten. Vreemd was de onduidelijke rol van de NVBR in deze ronde, was het in de rol van de werkgevers? Als medeontwerper van het C2000 systeem? Als onderzoeker naar de DMO problemen? Als participant in de Expertgroep C2000?

Of misschien als werknemersvertegenwoordiging? Naast de opmerking die de VBV hierover maakte in haar gespreksnotitie, was het voor Jaap van der Hoek van de Abvakabo FNV in elk geval niet geheel helder en maakte dat ook duidelijk aan de Kamerleden.

De oplossing van de problemen wordt vooral gezocht in de verbetering van de (binnenhuis)dekking van het C2000 netwerk. Een goede zaak, maar gezien de termijn (2 jaar) waarin dat zou moeten gebeuren, is er allerminst sprake van een snelle en adequate oplossing van ons (DMO) probleem met de objectcommunicatie en lopen onze brandweermensen dagelijks levensbedreigende risico's. De Vakgroep C2000 zal zich daarom binnenkort buigen over (nood)oplossingsrichtingen. (lees hier het verslag van de hoorzitting)

DMO onderzoek

In opdracht van het ministerie van BZK werd in het najaar van 2009 een onderzoek gestart naar de problemen met DMO nadat brandweer Ede in 2009 in het februarinummer van Brand & Brandweer de kat de bel had aangebonden. Het onderzoeksbureau M&I kreeg de opdracht voor dit onderzoek. De VBV werd gevraagd om in de klankbordgroep te participeren maar al gauw rezen er twijfels over de onafhankelijkheid en het bereik van het onderzoek naar C2000 en DMO.

Op de brief van de VBV waarin werd gevraagd om duidelijke garanties over de onafhankelijkheid van het onderzoek, ontvingen wij van het ministerie van BZK een antwoord dat nog meer vragen oproept en onze twijfels verder versterkte. Daarmee lijkt er eerder een politieke dan een adequate, technische oplossing te komen.
Dat is niet de oplossing die de VBV nastreeft, bovendien wil de VBV haar onafhankelijke rol niet kwijtraken in een ‘belangenconflict’. Het bestuur van de VBV is unaniem van mening dat de opvattingen uit de Vakgroep C2000 en de blijvende twijfel over de onafhankelijkheid van het C2000 onderzoek, voldoende redenen zijn om te besluiten uit de klankbordgroepen C2000 en DMO te stappen en heeft dit besluit op 13 november 2009 schriftelijk naar BZK bevestigd.

Om de inbreng van de leden en de Vakgroep C2000 van de VBV te borgen, zijn onze standpunten en geanonimiseerde reacties op ons C2000 meldpunt, op 11 november 2009 besproken en aangeboden aan M&I. Door aansluitend deze informatie te publiceren kunnen ze niet meer ‘onder het tapijt’ terecht komen. Bovendien was de hoorzitting 19 november 2009 boven de invloed van de klankbordgroepen en overige partijen verheven en is onze inbreng daar krachtig verwoord en gedocumenteerd.

Op 31 mei 2010 werd het eindresultaat van het DMO onderzoek middels een tweetal rapporten gepresenteerd. Het rapport ‘C2000 DMO-problemen’ (2,6 MB) is een beschrijving van verschillende oorzaken voor de problemen. Een flink aantal bevindingen en constateringen uit dit rapport sluiten ‘naadloos’ aan bij de opvattingen die de Vakgroep C2000 van de VBV in september 2009 reeds had geformuleerd.

Het rapport ‘C2000 DMO-verbeteringen’ (1,8 MB) gaat in op de mogelijkheden om DMO te ‘verbeteren’. De verbetermogelijkheden voor de in omloop zijnde apparatuur zijn zeer beperkt en bieden geen adequate en snelle oplossing voor de problemen. Daarnaast blijven andere, en mogelijk betere technieken en apparatuur volledig buiten beschouwing, ondanks een pleidooi van de VBV voor een bredere onderzoeksopzet.

Samenvattend: Binnen de brandweersector zijn de vele klachten van de werkvloer volstrekt niet serieus genomen en daarmee zijn en worden nog steeds levensbedreigende situaties voor lief genomen. Verder is bij de aanbesteding en aanschaf van deze verbindingsmiddelen geen rekening gehouden met specifieke gebruikerseisen van het brandweerveld, terwijl 'de brandweer' erbij zat. Het trieste eindresultaat: de brandweer in Nederland zit opgescheept met een systeem met een erbarmelijke gebruikersvriendelijkheid dat kan falen wanneer er het op aan komt en lopen burgers en brandweerlieden grote risico's. Twee dramatische gebeurtenissen met brandweerlieden in de Verenigde Staten (VS) tonen nog eens aan hoe belangrijk een betrouwbare levenslijn naar buiten is.

De VBV dempt liever de put vóór het kalf verdronken is en heeft in samenwerking met de Abvakabo FNV, CNV Publieke Zaak en de CMHF/LO de mogelijkheden voor snelle maatregelen verkend. Hiervoor werd op 17 augustus 2010 de NVBR, als adviseur van de werkgevers, gevraagd om een standpunt. Daarop is helaas niet gereageerd.

De gezamenlijke vakorganisaties voor brandweerpersoneel zijn hierover erg teleurgesteld en boos. Zij hebben toen hun plan doorgezet de Arbeidsinspectie in te schakelen om te handhaven.

Daar laten de gezamenlijk vakorganisaties het niet bij en hebben een aantal alternatieven bedacht om het veiligheidsrisico voor de optredende brandweerlieden sterk te verkleinen. De organisaties geven in een brief naar de colleges en de commandanten deze alternatieve maatregelen aan.

Documentatie C2000 dossier in volgorde zoals vermeld in dit dossier

Nieuwsberichten op onze website

dossiers

lidmaatschap

6738 leden in Nederland

sponsored links

Dossiers - C2000